Er vliegt een vleermuis door de kamer
Het komt regelmatig voor dat vleermuizen de weg kwijtraken en door een openstaand raam naar binnen vliegen. Ze zijn misschien overvallen door een onweersbui, achterna gezeten door een uil of achter een nachtvlinder aangegaan.  Vaak betreft het ook jonge diertjes die de weg nog niet goed kennen of het vliegen nog niet helemaal meester zijn. ‘s Avonds vind je ze dan tussen de gordijnen of ze vlieg rondjes door de kamer. Wat moet je doen?

  1. Doe de deur dicht;
  2. Doe de verlichting uit;
  3. Zet alle ramen open;
  4. Wacht tot de vleermuis is verdwenen.

Als de vleermuis overdag rondvliegt in huis ook deze stappen uitvoeren. Ze kunnen prima overdag de weg vinden buiten.

gewone dwergvleermuis op muur

Ik heb een klein vleermuisje gevonden die niet kan vliegen!

Het kan gebeuren dat een vleermuismoeder haar jong kwijtraakt. Dat kan tijdens de eerste vlieglessen of ze heeft het jong tijdens de vlucht aan haar borst verloren. Wanneer je een jonge vleermuis vindt (ze zijn heel klein en een beetje vaal van kleur) bewaar het dan in een kartonnen doosje met een lap er in. Daar kruipen ze vaak tussen en voelen ze zich veilig. Een beetje water is  goed, maar niet een bakje waarin ze kunnen verdrinken. Tegen de avondschemering (na zonsondergang) kun je het jong aan de boom of aan de muur van de gevel hangen, dicht bij de plek waar je het beestje hebt gevonden. De moeder gaat namelijk op zoek naar haar jong en op die manier kan ze het gemakkelijk vinden. Het jong vliegt dan mee of klampt zich vast aan de moeder.

Kan ik vleermuizen met blote handen aanraken of oppakken?

Als vleermuizen zich bedreigd voelen kunnen ze met hun scherpe tandjes bijten. Probeer dat te voorkomen door vleermuizen met handschoenen te pakken als dat nodig is. Een jonge of gewonde vleermuis kun je voorzichtig in een doosje vegen, zodat je ze niet hoeft aan te raken. Moet je ze wel oppakken, trek dan geen vuurvaste lashandschoenen of ovenwanten aan, want dan voel je de vleermuis niet. Rubber schoonmaakhandschoenen, katoenen tuinhandschoenen of een dunne lap stof zijn prima. Was altijd je handen na het aanraken van een vleermuis!

Ik heb een zieke/ gewonde/dode vleermuis op straat of in de tuin gevonden!

Vleermuizen leven lang, maar hebben niet het eeuwige leven. Soms zijn ze ziek, aangereden door een auto of gegrepen door een huiskat. Wanneer ze erg gewond zijn (gebroken botjes, gescheurde vleugels) dan kun je ze beter laten inslapen door de dierenarts bij jou in de buurt. Ze hebben veel pijn en stress, dus probeer ze met rust te laten en in een donker doosje te bewaren. Gezonde, zieke (verdoofde) vleermuizen zijn overdag sowieso weinig actief. Wacht tot de avondschemering om te kijken of ze wat levendiger worden. Probeer ze op een veilige plek (buiten bereik van katten) aan een boom of gevelmuur te hangen. Ze kunnen dan op eigen kracht weg vliegen. Doen ze dat niet, dan sterven ze binnen afzienbare tijd. Ze kunnen dan ook als ze dood zijn, dagen lang blijven hangen.
Als vleermuizen alleen een scheur in hun vleugels hebben, dan groeit dit na een tijdje dicht. In dat geval is het raadzaam om de vleermuis naar De Mikke in Middelburg te brengen, zodat hij daar verzorgd kan worden en revalideren.

De Mikke: Koudekerkseweg 131A 4335 SL Middelburg  0118 - 628 288 demikke@zeelandnet.nl

Gefeliciteerd! Je hebt waarschijnlijk een kraamkolonie vleermuizen in huis (gehad). Elk voorjaar verzamelt een groepje vrouwtjes zich in een zgn. kraamkolonie. Ze worden daar zwanger en baren een jong. Dat zogen ze een tijd, totdat het jong ook kan meevliegen. Als de jongen zelfstandig zijn valt de kolonie weer uit elkaar. De meeste vleermuizen verblijven bij jou in de spouwmuur, schoorsteen of overstek vanaf april tot en met juli. Daarna komt het wel voor dat er een paar vleermuizen achterblijven om te overwinteren. Vleermuizen kunnen in het seizoen ook verhuizen of opsplitsen over meerdere verblijfplaatsen. De volgende punten zijn goed om te weten:

  1. Vleermuizen zijn nuttige dieren en zijn beschermd;
  2. Je mag ze daarom niet verstoren, dood maken of wegjagen;
  3. Vleermuizen kiezen vaak een geschikte plek om hun jongen groot te brengen; ze zitten daarom niet bij jou omdat je zo slordig bent of een oud vervallen huis hebt;
  4. Vleermuizen zijn geen ongedierte dat aan hout of isolatie knaagt of heel veel jongen produceert;
  5. Ze hebben droge keutels die niet stinken (huismuizen wel!);
  6. Kijk ’s avonds na zonsondergang eens boven de plek waar de keutels liggen. Kun je de vleermuizen zien uitvliegen? Kijk verder onder het volgende kopje:

Er komen vleermuizen uit mijn huis!

Zit je lekker in je luie stoel in de tuin, zie je ineens een vleermuis vanonder de overstek of nok van het huis vliegen. En daarna nog een en nog een… Gefeliciteerd! Je hebt waarschijnlijk een kraamkolonie vleermuizen in huis. Soms zijn het er maar een paar. Meestal zijn het dan een paar mannetjes die in een klein groepje in de spouwmuur of schoorsteen van je huis verblijven. Maar als het er 20 zijn of 100 (als de jongen meevliegen) dan heb je een kraamkolonie.  Dat is misschien even slikken, want meestal denken mensen dat vleermuizen ongedierte zijn zoals ratten en muizen. Maar vleermuizen komen niet af op etensresten, afval of vervallen gebouwen. Ook pas opgeleverde nieuwbouwhuizen zien ze al gauw als geschikte verblijfplaats.

Probeer je huis in dit geval te zien als een tijdelijk natuurreservaat. Van april tot en met juli is de kraamkolonie aanwezig, maar het komt regelmatig voor dat een kolonie verhuist of opsplitst. Als je vleermuizen leuk of interessant vindt is er op het internet veel over te vinden: www.vleermuis.net
Je kunt meedoen om de kolonie te tellen en de aantallen doorgeven op deze website onder “vleermuizen gezien”. Of sta eens op tegen de ochtendschemering; de vleermuizen uit je kolonie verzamelen zich dan in een zwerm rondvliegende beestjes voor het invlieggat. Een spectaculair gezicht!

watervleermuis

Ik heb overlast van vleermuizen!

Een enkele keer ervaren mensen echt overlast van vleermuizen. OK, kleine zwarte keutels aan je raam of witte muur staat niet netjes, maar dat is niet echt overlast. Maar als je in een ploegendienst werkt en (net als de vleermuizen) ’s morgens vroeg thuiskomt, kan je last hebben bij het inslapen als je bed net onder de verblijfplaats van de vleermuizen staat. Vleermuizen zijn sociale dieren en hebben elkaar (kennelijk) een hoop te vertellen als ze weer thuis zijn. Vergelijk het met het getsjilp van mussen in de heg of getwitter van zwaluwen onder de overstek. Alleen vleermuizengeluiden zijn veel zachter en hoor je alleen wat geritsel.

Er is helaas weinig dat je daaraan kan/mag doen. Oordoppen indoen of tijdelijk verhuizen naar een andere kamer is misschien een optie. Vaak is het al een geruststelling als je weet wat er zich boven je hoofd afspeelt.

Kan ik mijn huis dicht stoppen tegen vleermuizen?
Sommige mensen willen toch van de vleermuizen af en stoppen hun huis het liefst zo vlug mogelijk dicht. Het is echter verboden als er nog vleermuizen in huis zitten! Wanneer je dat toch doet veroorzaak je een hoop paniek onder de vleermuizen die op zoek zijn naar een andere uitgang of ingang. En achtergebleven vleermuizen gaan dood en stinken!

Bedenk ook dat de kieren in je huis (onder overstek, dakpannen, open voegen in de muur) dienen als ventilatie voor het dakbeschot en isolatiemateriaal. Hermetisch afgesloten dakbeschot blijft vochtig en maakt het aantrekkelijk voor houtworm en andere ongedierte om je woning aan te tasten. Een spouwmuur die niet kan luchten, wordt vochtiger en kan schimmel in huis veroorzaken.

Meer weten over vleermuizen? Kijk eens op www.vleermuizen.net

Overzicht van vleermuisdeskundige vrijwilligers in de Zeeland

Schouwen-Duiveland, Tholen en St. Philipsland, Noord- en Zuid-Beveland:  Nanning-Jan Honingh 0113-230936 / 06-12883834

Walcheren: John van Vliet 06-45652822; Peter Sneltjes 06-36105645; Jan Piet Bekker 0118-506448.

Zeeuws Vlaanderen: Lucien Calle 06-22792100; Alex Wieland 06-12352169; Marc Buise 0114-370244