Het artikel uit de rubriek ‘Sporen in het Landschap’ in het vorige nummer (lente 2018) geschreven door collega Iman Labruyère gaat het over de kreken op Walcheren. Bij het artikel is ook een kaart te zien met het gebied dat overstroomd is bij de inundatie in 1944. Op het kaartje is heel goed te zien dat het oostelijk deel van Walcheren niet overstroomd is. Dit heeft te maken met hoe het landschap er daar uit zag en nog steeds ziet.

Waar andere delen van Zeeland veel polders met dijken hebben, zijn die er op Walcheren alleen bij Vrouwenpolder, Arnemuiden en Nieuw- en Sint Joosland. In dit artikel zoomen we in op de Oud Sint Jooslandpolder en in iets mindere mate op de Middelburgse Polder beiden geleden ten zuiden van Middelburg.

Oud Sint Jooslandpolder

Al in 1317 zijn er schorren omdijkt in het krekengebied aan de oostzijde van het toenmalige eiland Walcheren waardoor de Sint Joospolder ontstond. Door overstromingen moest deze polder weer aan zee worden terug gegeven. In 1631 is dit schor opnieuw omdijkt en zo ontstond de Oud Sint Jooslandpolder. Deze polder was een eiland met het Sloe aan de oostkant en de Welzinge aan de westkant. Via de Welzinge voeren de schepen vanaf de Westerschelde langs Fort Rammekens en via het havenkanaal naar Middelburg. Langs deze voormalige vaargeul ligt nog steeds de Trekdijk die herinnert aan de tijd waarin de schepen waarschijnlijk voortgetrokken werden richting Middelburg. Mede door de omdijking van deze polder werd de verzanding van deze vaargeulen in gang gezet en zijn later ook andere polders omdijkt.

Wanneer je de oude kaarten vergelijkt met de huidige kaart, is goed te zien dat de polder nog precies dezelfde vorm heeft. Nog steeds vormen de Boomdijk en de Binnendijk de dijken rondom deze polder. Ook de wegen die door de polder lopen, liggen nog op dezelfde plaats en hebben de originele namen Eerste -, Tweede- en Derdeweg. In het meest westelijke hoekje van de polder is het gehuchtje Sint Joosland oftewel Oudedorp ontstaan.

Sint Jooslandpolder als eiland. Bron: gemeentearchief Vlissingen

Oudedorp

De Sint Jooslandpolder is een zogenaamde jonge zeekleipolder. Kenmerkende voor deze polders is de bouwwijze van de dorpen: de zogenaamde voorstraatdorpen. Ook het Oudedorp is gestart als voorstraatdorp waarbij het kenmerkend is dat de voorstraat dwars op de dijk is gebouwd. In dit geval is dat de Sint Jooslandstraat. Het is alleen altijd bij deze ene straat gebleven en ook is er nooit een kerk gebouwd dus feitelijk is het geen dorp. Er is nog niet heel veel veranderd in de straat. Zo staat één van de linde’s die ook op de foto uit 1930 staat er nu nog steeds. Deze boom is dus meer dan 90 jaar oud!

Bewoners van Oudedorp poseren, anno 1930 Bron: Beeldbank Zeeland, Zeeuwse Bibliotheek

De Middelburgse Polder met Nieuwland

De Middelburgse polder grenst noordwestelijk aan de Sint Jooslandpolder en bestaat uit het in 1644 omdijkte schor ‘Stinckaert’ (eiland met ‘Stelle’ zie kaart 1658). Wanneer je over de Boomdijk loopt of fietst, zijn op een aantal plaatsen in de Middelburgse Polder kreekrestanten te zien die voor de omdijking de stroomgeul tussen de twee schorren vormde. Het dorp Nieuwland dat in de Middelburgse polder ligt is in tegenstelling van het Oudedorp uitgegroeid tot een echt dorp met een kerk. Dit heeft te maken met de betere ligging ten opzichte van Middelburg aangezien daar toen een veer naar Middelburg was. De naam Veerstraat en het voormalig restaurant de Rode Leeuw, dat vroeger het veerhuis was, herinneren nog aan deze tijd. De naam Nieuw- en Sint Joosland is een samenvoeging van de twee plaatsnamen.

Om deze geschiedenis te zien is het erg leuk om het Wandelnetwerk Zeeland of het ommetje van Nieuw- en Sint Joosland te lopen. Tegenover de Rode Leeuw staat een informatiepaneel met de route en nog meer informatie over de omgeving.

Kreek Middelburgse Polder met links de Boomdijk Foto: Pieter Voets

Door: Pieter Voets, medewerker SLZ

Dit artikel is afkomstig uit het kwartaalblad van Landschapsbeheer Zeeland (Nr.2 Zomer 2018)