Landschapsbeheer Zeeland

Beplanting bestellen

Er zijn veel verschillende planten, bomen en struiken waarmee je je erf streekeigen kunt inrichten. Via en door SLZ worden jaarlijks duizenden bomen en struiken in het landschap aangeplant. Dat we dit doen is natuurlijk handig voor de mensen maar er zit ook een visie achter. De uitgangspunten daarbij zijn ecologie, cultuurhistorie en landschap. SLZ heeft een handleiding geschreven voor de assortimentskeuze bij de aanplant. De visie wordt hieronder kort toegelicht. Voor de duidelijkheid volgen eerst een aantal termen. Klik hier om direct naar het bestellen van beplanting te gaan.

Definities en eigenschappen assortiment
Termen als inheems, autochtoon en streekeigen worden voortdurend door elkaar gebruikt en het is voor de duidelijkheid belangrijk om de begrippen helder af te bakenen:

  • Inheems: De soort is van nature in NEDERLAND aanwezig.
  • Autochtoon: De soort heeft nog oorspronkelijke populaties in de STREEK.
  • Streekeigen: Gebruiksvorm van een al aanwezige soort (bv. knot/leivorm), of uitheemse soort die al langere tijd in de streek aanwezig is.
  • Uitheems/exoot: Soort die van oorsprong en nature niet in NEDERLAND aanwezig is.
  • Invasieve exoot: Exoot die een sterk verbreidingsvermogen en een negatief ecologisch effect heeft.

Ecologie
Bij ecologie kan je denken aan de waarde van het assortiment voor het behoud van de biodiversiteit en het behoud van de autochtone populaties bomen en struiken zelf. Bij de waarde voor de biodiversiteit geldt dat alle inheemse soorten relaties hebben met overige organismen.

Bij de autochtone restpopulaties van bomen en struiken geldt dat een groot deel daarvan inmiddels sterk bedreigd is. Dat komt o.a. door biotoopvernietiging (verdwijnen van de leefomgeving), maar ook door aanplant van niet streekeigen materiaal. Dat kan bestaan uit exoten, die soms een sterk vermogen tot vermeerdering hebben en inheemse soorten verdringen, maar ook door aanplant van wél inheemse soorten maar van een uitheemse herkomst. Lees meer op de pagina van de Genenbank inheemse bomen en struiken

Cultuurhistorie
Bomen en struiken die al in de streek aanwezig waren, werden in het verleden op een typerende manier gebruikt (leibomen, knotbomen) en er werden daarvoor ook uitheemse soorten ingevoerd. Er werden door kruisingen en klonen ook nieuwe groeivormen ontwikkeld (bv. Italiaanse populier) die door eeuwenlang gebruik streekeigen werden. Enkele van die rassen en klonen dragen namen van de kwekers (Populier ‘Vereecken’) of van de regio waar ze ontstaan zijn (Walnoot ‘Axel’).

Ook het gebruik van een soort op een plaats kan typerend zijn (bv. Grauwe els of Italiaanse populier als windscherm rond boomgaarden). Zowel inheemse als uitheemse soorten kunnen al langere tijd in gebruik zijn. Hoe lang een soort al in gebruik is, is vaak niet precies bekend. Elementen met een eigen cultuurhistorie zijn bv. hagen, hakhout, elzenmeten, solitaire bomen als grenslinden, oprijlanen, boerderijtuinen, erven en begraafplaatsen.

Landschap
Bij landschappelijke waarden gaat het in dit verband vooral om de verschillende typen beplanting, het visuele aspect, om de groene uitstraling van een gebied, de groene dooradering en het evenwicht tussen groen en rood. Er zijn veel verschillende vormen van landschappelijke beplantingen. Een groengordel om een bedrijventerrein is totaal verschillend van de beplanting in een natuurgebied. Hieraan zijn dan ook verschillende eisen te stellen. In toenemende mate kunnen strenge criteria gelden, voor:

  1. Solitairen, boomgroepjes, lanen, e.d. op erven.
  2. Groengordels om bedrijventerreinen.
  3. Groengordels om loodsen e.d. in landschappelijk gebied.
  4. Dijken.
  5. Kleine bosjes.
  6. Beplanting van natuurgebieden.
  7. Hakhout en elzenmeten.
  8. Typisch Zeeuwse beplantingseenheden als Zeeuwse hagen.

Wanneer een storend object (bv. nieuwe loods) in het landschap moet worden ingepast, is het niet handig om daar een niet streekeigen sortiment voor te gebruiken. Door dat afwijkende beplantingsassortiment trekt het element juist de aandacht, i.p.v. dat het minder opvallend wordt.

Assortimentstabel
In de  handleiding zit een assortimentstabel, waarin voor alle soorten bomen en struiken het gebruik wordt geadviseerd. Daarbij zijn er kolommen met informatie per soort over ecologie, cultuurhistorie en landschap. Daarnaast wordt ook aangegeven in welke regio de soorten thuishoren.

Beplanting kopen bij door SLZ geadviseerde boomkwekers

Wil je plantmateriaal bestellen dat gegarandeerd afkomstig is van een betrouwbare bron?

Wij bieden d.m.v. de actie 'Boeren Planten Bomen' een gemakkelijke manier om aan streekeigen bomen en struiken te komen. Iedereen kan bestellen. Ook mensen die niet bij SLZ zijn aangesloten en ook mensen die geen boer zijn!

Wij hebben met een aantal boomkwekers goede jarenlange ervaring en met hen hebben we afspraken kunnen maken voor de actie Boeren planten Bomen. Je kan zelf een offerte opvragen bij deze door ons aanbevolen leveranciers. Klik op de link hierboven bij Boeren Planten Bomen en je vindt alle informatie.

Knotwilgen

Knotwilgen

De knotwilg is één van de bekendste landschappelijke elementen die thuis horen op een streekeigen Zeeuws erf. In delen van Zeeuws-Vlaanderen gebruikt men hier wel eens populieren voor.

  • Knotwilgen zijn via ons te koop.
    Klik hier voor meer informatie. 
  • Hoe plant je een knotwilg?
    Klik hier om de folder 'Poot een wilg' te downloaden.
  • Wat is het onderhoud van een knotwilg en hoe doe je dat?
    Klik hier om de folder 'Knotwilgen knotten' te downloaden.
Hoogstamfruitbomen

Hoogstamfruitbomen

Om diverse redenen kun je hoogstamfruit op je erf planten. Zo kun je het voor het fruit doen of omdat je de bloemen in het voorjaar zo mooi vindt. Wat de reden ook is, de natuur zal je dankbaar zijn. Hoogstamfruitbomen zijn in ecologisch opzicht één van de waardevolste bomen op een erf.

Vroeger
Vroeger werden boomgaardjes aangeplant met fruitsoorten die voor eigen gebruik waren bedoeld. Onder deze hoogstambomen kon het vee zich tegoed doen aan het gras en ze konden niet bij het hooghangende fruit. Het fruit was een leuke bijverdienste en voorzag de boer en zijn familie van fruit. Vaak werden er verschillende rassen gezet zodat er een goede spreiding was in het aanbod van vers fruit.

Onderhoud van hoogstamfruitbomen
Het leukst is natuurlijk dat je zelf het onderhoud doet van je hoogstamfruitboomgaard. Moeilijk? Nee hoor, wij organiseren regelmatig cursussen voor particulieren en erfeigenaren om dit "kunstje" onder de knie te krijgen. Kijk in de agenda wanneer de eerstvolgende cursus is.

Onderhoud door vrijwilligers
Mocht je, om wat voor reden dan ook, niet in staat zijn om de hoogstambomen zelf te snoeien, dan kun je bij ons een 'Hoogstamabonnement' afsluiten. De gespecialiseerde vrijwilligersgroep komt je dan helpen snoeien.

Projecten