Landschapsbeheer Zeeland

Akkerranden

Akkerranden zijn drie, zes of negen meter brede stroken met bloemen of planten die een akker omzomen. Die breedte is afgeleid van het formaat van landbouwmachines en blijkt in de praktijk een juiste maat te zijn voor een natuurlijke omlijsting.

Akkervogels

Akkervogels

De stroken worden ingezaaid met bloemen of planten. Hiervan profiteren zowel broedende als overwinterende vogels, wat hun overlevingskansen binnen de moderne landbouw verhoogt. De randen leveren in het voorjaar broed- en schuigelegenheid, in de zomer een hoog voedselaanbod aan insecten en in de winter aan zaden en voldoende dekking. Ze voldoen kortom het hele jaar door voor akkervogels.

Samenwerking

Stichting Landschapsbeheer Zeeland onderneemt diverse initiatieven op het gebied van akkerranden. Dit gebeurt voor het merendeel in samenwerking met de ZLTO (Zeeuwse Land- en Tuinbouw Organisatie).

In Zeeland liggen verspreid over de provincie, circa 550 hectare aan (reguliere) akkerranden. Het doel van deze randen is om een bijdrage te leveren aan specifiek aan akkers gebonden natuurwaarden. Deze natuurwaarden staan sterk onder druk. Het is dus nodig dat de akkerranden zo ingericht en beheerd worden dat ze een belangrijke rol kunnen spelen bij de akkernatuur. Voor deze randen wordt een beheerssubsidie ontvangen in het kader van de landelijke regeling Subsidie Natuur en Landschap (SNL).

In het verleden werden de akkerranden ingezaaid met kleurrijke bloemenmengsels van soorten die van oorsprong niet in Nederland voorkomen. Voor inheemse dieren hebben deze soorten zeer weinig waarde. Sommige randen werden ingezaaid met een hoge zaaidichtheid van grasmengsel. Doordat de ingezaaide planten dichtbij elkaar staan is hier geen ruimte voor spontane ontwikkeling van kruiden en voor bodeminsecten die van nut zijn voor akkervogels.

De afgelopen jaren zijn er diverse proefprojecten uitgevoerd om akkerranden te ontwikkelen die een hogere bijdrage leveren aan natuurwaarden en die goed toepasbaar zijn in de huidige landbouw. Een goede samenstelling van het zaadmengsel en juiste zaaidichtheid komt heel nauw. Er zijn 3 type akkerrandpakketten ontwikkeld: Patrijzenpakket, Leeuwerikpakket en Wintervoedselpakket. De gidssoorten zijn vogels, maar bij de ontwikkeling van de randen is sterk rekening gehouden met akkerflora en andere akkerfauna. Het geheel vormt een samenhangend systeem. Zonder de inheemse akkerflora zijn er minder insecten die hier op voorkomen en zijn er minder zaden beschikbaar gedurende de gehele winter. Dit betekent dan ook weer minder kansen voor akkervogels. Akkervogels zijn in de zomer afhankelijk van (bodem)insecten en in de winter van zaden. Het doel is dus het na bootsen van een natuurlijk akkerrandbiotoop.

Het pakket bouwland met doortrekkende en overwinterende akkervogels
Dit pakket bestaat uit een mengsel van granen. Indien deze uit akkerreservaten afkomstig zijn kunnen hier ook veel akkerkruiden in zitten. Door het achterwege laten van bespuitingen en bemestingen ontstaat ruimte voor spontane ontwikkeling van akkerkruiden. De zaden hiervan blijven lang beschikbaar en zijn een voedselbron voor vogels op het eind van de winter als de granen op zijn.

De betreffende bloemenmengsels zijn verkrijgbaar bij enkele zaadhandelaren in Zeeland. Let op dat het materiaal van Nederlandse herkomst is. Ook zijn er zaden beschikbaar uit Zeeuwse akkerreservaten. Informatie over de verschillende typen akkerranden, de inrichting hiervan en van het beheer is verkrijgbaar bij SLZ.
 

Interesse?

Wilt u ook een rand van uw akker inrichten voor akkervogels? Neem dan even contact met ons op voor de mogelijkheden; Tel. 0113-23 09 36 of stel uw vraag via de mail: info@slz.landschapsbeheer.nl

Projecten